خانه / تغذیه و سلامت / نکاتی درباره ویتامین آفتاب D

نکاتی درباره ویتامین آفتاب D

نکاتی درباره ویتامین آفتاب D
زیبا کاوه یی

در سالهای اخیر ویتامین D و تاثیرات آن بر سلامت و بیماری مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است.بیشترین ابعاد این توجه و مطالعات انجام شده بر نقش این ویتامین بر پیشگیری یا درمان برخی از بیماری هایی بوده که به علت کمبود در انسان به وجود می آید. همچنین به دلیل تغییرات اقلیمی گسترده ای که در دنیا شاهد آن هستیم ، کمبود ویتامین در تمام دنیا افزایش یافته و به عبارتی با شرایط باز پدید این کمبود در دنیا مواجهیم.

افزایش شیوع بیماری های ناشی از کمبود ویتامین مانند تمام دنیا سلامت ایرانی ها را هم تهدید می کند. بر اساس بررسی وضعیت ریز مغذی ها که در سال ۷۹ در دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت انجام شد مشخص شد در برخی از گروه های سنی به خصوص مادران باردار کمبود این ویتامین گاه به ۹۰ درصد می رسد. مطالعه انجام شده ی دیگری در سال ۹۰ نشان داد که این شیوع از سال ۷۹ تا کنون در هر دو جنس افزایش یافته و زنان نسبت به مردان از کمبود بیشتری رنج می برند. البته این شیوع در جنوب کشور کمتر بوده است.

کمبود ویتامین D در کدام بیماری ها نقش دارد؟

با توجه بین المللی به ویتامین D و عوارض ناشی از کمبود آن بررسی ها و مطالعات بسیاری در جهان بر نقش این ویتامین در بروز ، پیشگیری و درمان انواع مختلفی از بیماری ها انجام شده است. بسیاری از این بررسی ها بر بیماران در کشورهای مختلف انجام شده و برخی از آنها به صورت مطالعات جامعه محور در سیستم های سلامت کشورها انجام شده است.

تنوع بیماری های گزارش شده ناشی از کمبود این ویتامین به اهمیت توجه به آن افزوده است.

کمبود این ویتامین در گزارش های مختلف به عنوان یکی از دلایل طیف گسترده ای از بیماری ها از بیماری های مفصلی و استخوانی مانند آرتروروماتویید و پوکی استخوان تا انواع بیماری های عفونی و سیستم ایمنی، همچنین انواع سرطانها و بیماری های مزمن مرتبط با عروق عنوان شده اند.

۱- شکستگی های استخوانی : اگر چه نقش ویتامین د در سلامت استخوانها و پیشگیری از نرمی و پوکی استخوان به اثبات رسیده است اما مصرف این ویتامین به تنهایی اثر مشخصی بر کاهش شکستگی ها را نشان نداده است . توصیه محققین مصرف ویتامین د به همراه کلسیم است که بتواند تاثیر مناسبی بر پیشگیری از شکستگی های استخوانی بگذارد.

۲- سرطان ها:قبلا به نقش کمبود ویتامین د در بروز سرطانهای پروستات ، سینه و لنف تاکید می شده . اما مطالعاتت اخیر نقش این کمبود را در بروز سرطانهای پروستات و پستان زیاد نمی دانند.

بر اساس مطالعات انجام شده ویتامین د در پیشگیری از سرطانهای روده بزرگ به همراه کلسیم موثر بده است.

۳- بیماری های مزمن با تخریب عروق مانند بیماری های عروق قلب و دیابت نوع دو :بر اساس مطالعات انجام شده کمبود ویتامین د می تواند با اثر گذاری بر افزایش فشار خون یا تغییر مقاومت به انسولین و یا بزرگ شدن قلب بر این بیماری ها تاثیر بگذارد. البته چگونگی مکانیسم این اثر گذاری ها هنوز شناسایی نشده است.

۴- بیماری های خود ایمنی مربوط به سیستم ایمنی بدن: عملکرد سیستم ایمنی در دو بخش ذاتی و اکتسابی انجام می شود.مهمترین پروتیین دفاعب بدن کاتلی سیدین نام دارد که به عنوان اولین سد دفاعی بدن در برابر میکربها و ویروس ها عمل می کند شواهدی در بررسی ها به دست آمده است که ویتامین د می تواند تولید این پپتید را افزایش دهد و از این طریق به تقویت سیستم ایمنی کمک کند.

۵- همچنین تحقیقاتی وجود دارد که کمبود ویتامین د باعث بروز بیماری های خود ایمنی مانند ام اس می گردد. بر اساس مشاهدات در مناطقی که افتاب بیشتری دارند این بیماری کمتر دیده می شود. به علاوه مشخص شده که کمبود این ویتامین میزان ترشح انسولین از پانکراس را کاهش می دهد و در نتیجه احتمال ابتلا به دیابت نوع اول بالا می رود.در حال حاضر پژوهش های زیادی در این مورد در تمام دنیا در حال انجام شدن است.

علل کمبود ویتامین د چیست؟

در اغلب موارد میزان ویتامین D که از طریق منابع غذایی در اختیار بدن قرار می گیرد کافی نیست، از طرفی منابع غذایی غنی شده نیز محدود بوده و قادر به تامین مقدار مورد نیاز کودکان و بالغین نمی باشد این مساله مهمترین علت. کمبود ویتامین D و شیوع اپیدمی در کشورهاي حتی اروپایی و آمریکایی محسوب می شود در حقیقت تولید ویتامین D در مجاورت تابش اشعه ماوراي بنفش خورشید در پوست انسان، عمده ترین منبع تامین کننده آن براي بدن می باشد

کاهش سنتز در پوست، کاهش زیست دستیابی، افزایش متابولیسم ، تغذیه با شیر مادر( محتوي ویتامین D شیر مادر کم است) نارسایی کبد، ، بیماری هاي مزمن کلیه، اختلالات ارثی ، سل و پرکاری تیرویید و…از دلایل مهم کمبود ویتامین هستند .

منابع غذايي ويتامينD :بهترين منبع ويتامين دي نور مستقيم آفتاب است. دراثر تابش اشعه خورشيد به پوست ويتامين دي در پوست توليد مي شود . نورآفتاب از پشت شيشه اين خاصيت را ندارد. روغن کبد ماهي که بصورت دارومصرف مي شود نيز منبع غني ويتامين دي مي باشد. چگر ، تخم مرغ ،کره وشير وماهي هاي چرب مثل ماهي آزاد،کپور ، قزل آلا ، ساردين هم منابع خوبي از ويتامين دي هستند. درصورتي که شير غني شده با ويتامين دي دردسترس باشد ، بخشي از ويتامين مورد نياز بدن را تامين مي کند.

درباره‌ی safoora

همچنین ببینید

عسل : فواید و کاربردها در پزشکی

عسل : فواید و کاربردها در پزشکی عسل حاوی ۷۰ تا ۸۰ درصد شکر است …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *